Cykl o emocjach – zazdrość

Zazdrość

Informator 1

Uczucie, które jest ważną informacją o POTRZEBIE, która jest dla ciebie ważna, która ma znaczenie, bez której nic nie jest takie samo. Brak w jej spełnieniu rodzi frustrację, zwaną zazdrością.

Są różne rodzaje potrzeb. Najbardziej znaną jest hierarchia potrzeb Maslowa:

Potrzeby według Maslowa:

1. Potrzeba samorealizacji.

2. Potrzeba miłości i przynależności.

3. Potrzeba bezpieczeństwa.

4. Potrzeby fizjologiczne.

 

 

POTRZEBA SAMOREALIZACJI

Charakterystyka : posiadanie celów, spełnianie swojego potencjału, estetyczne (potrzeba harmonii, piękna), poznawcze (potrzeba wiedzy, rozumienia, nowości); rozwój osobisty, kreatywność, osiąganie pełni możliwości). Życie kogoś, kto żyje w zgodzie ze sobą, realizuje swoją pasję, dobrostan.

Przykład, gdy pojawia się frustracja tej potrzeby w postaci zazdrości

Frustracja potrzeby (może pojawić się zazdrość): np. gdy ktoś osiągnął sukces społeczny, polityczny, robi karierę.

 

POTRZEBA MIŁOŚCI I PRZYNALEŻNOŚCI

Charakterystyka: służą przezwyciężeniu osamotnienia, afiliacji, związku, więzi, nawiązywanie bliskich i intymnych relacji, przynależność do grupy, akceptacja, poczucie wspólnoty.

Frustracja potrzeby (może pojawić się zazdrość): np. gdy ktoś ma wielu przyjaciół i spędza z nimi czas – twoja potrzeba społeczna, związana z poczuciem wspólnoty i akceptacją jest niezaspokojona w jakimś stopniu.

 

POTRZEBA BEZPIECZEŃSTWA

Charakterystyka: zależność, opieka, oparcie, wygoda, spokój, wolność od strachu, pobudzają do działania zapewniając nienaruszalność, ujawniają się, gdy dotychczasowe nawyki okazują się za mało przydatne, ochrona wolność od strachu, stabilizacja.

Frustracja potrzeby (może pojawić się zazdrość): gdy zachwiana jest stabilizacja, bo nie wiesz co robi partner albo nie masz gdzie mieszkać i pojawia się zazdrość (poczucie bezpieczeństwa dotyczące stabilności związku – to jest ta sfrustrowana potrzeba).

 

POTRZEBY FIZJOLOGICZNE

Charakterystyka: jedzenie, woda, tlen, potrzeby seksualne, brak napięcia, tlen – gdy nie są zaspokojone dominują nad wszystkimi innymi sposobami, przejmują ster nad zachowaniem, żywność, ubranie, schronienie.

Frustracja potrzeby (może pojawić się zazdrość): Zazdrość związana z jakimś towarem, którego pożądamy a z powodu np. braku finansów go nie mamy – frustracja potrzeby fizjologicznej.

Informator 2

Zazdrość informuje też o tym, że bardzo ważny dla Ciebie CEL nie został osiągnięty, co, jak się okazuje, tym bardziej boli gdy widzimy, że ktoś inny to już ma (schudł, zdobył dyplom, znalazł dobrą pracę, skończył studia, kupił mieszkanie).

Jaka jest?

  • Konstruktywna – motywator (do zmiany, osiągnięć), informacja o czymś ważnym (potrzeba, cel)
  • Destrukcyjna – zawęża pole widzenia do jednej sprawy (pojawiają się natrętne, wciąż powracające myśli na jeden temat), podwyższa napięcie i poziom stresu, organizm jest przygotowany do ataku (napięty), nie ma ulgi, oddechu.
  • Gdy dotyczy relacji – niszczy ją, bo brak zaufania staje się nie do zniesienia, nie ma komunikacji, czułości, jest rezerwa, napięcie i czekanie na błąd.
  • Osoba odczuwająca destrukcyjną zazdrość – stres, napięcie, powracające myśli, życie we własnym świecie (tworzenie scenariuszy potwierdzających, czekanie na błąd).
  • Czynniki składowe – brak zaufania, poczucie kontroli nad funkcjonowaniem drugiej osoby, złość i agresja (jako przejaw zachowań) – to burzy relację – pojawiają się wybuchy złości jako często odpowiedź na to, co sobie wyobrażamy a nie, co jest (niekontrolowane, zaskakujące partnera).
  • W skrajnych przypadkach – zespół Otella – psychoza urojeniowa (wśród uzależnionych od alkoholu) – chorobliwa zazdrość o partnera, którego chory notorycznie podejrzewa o zdrady, jest to męczące, wykańczające (sprawdzanie partnera, ciągłe podejrzenia o zdrady).

Zazdrość vs zawiść

Nie ma zdrowej zawiści, jest mocniejsza w swoim wyrazie, łączy się agresją często (chcemy zabrać, zniszczyć, zdewaluować coś, co ma ktoś inny), osoby zawistne często życzą tym, którzy posiadają pożądane przez nich cechy, rzeczy, aby to utraciły (ja nie mam to ty też nie będziesz mieć, bardziej chodzi o odebranie czegoś niż o staranie się, by to mieć)

Zazdrość często kojarzona jest z relacją; może przynosić zarówno negatywne (stres, obniżać nastrój, zawężać pole widzenia do jednej sprawy), jak i pozytywne skutki (motywować).

 

Zazdrość wiąże się z:

poczuciem własnej wartości,

obniżoną samoocena,

poczuciem własnej wartości,

wiarą we własne możliwości,

poczuciem wpływu na życie,

brakiem zaufania,

chęcią kontrolowania,

brakiem szacunku do siebie (są lepsi ode mnie),

kompleksami,

zachwianym poczuciem godności.

 

Radzenie sobie z zazdrością:

  • przyjrzyj się temu, co czujesz – nazwij, określ, narysuj, usymbolizuj w jakikolwiek sposób – to, ci pomoże przyjrzeć się temu, co cię obezwładnia
  • określ sytuacje w jakich pojawia się zazdrość i jakie ma natężenie (np. dotyczy sytuacji gdy mój partner nie informuje mnie gdzie wychodzi wieczorem albo gdy znajomi świętują kolejną ciążę, gdy koleżanki pięknie wyglądają)
  • zastanów się co oznacza ta zazdrość – frustracja potrzeby, cel
  • jak już to wiesz to możesz zastanowić się czy możesz coś z tym zrobić? Np. okazuje się, że to dobra relacja pomiędzy znajomymi wzbudza twoją zazdrość – oznaczać to może, że brakuje ci bliskości, zrozumienia w związku- jak możesz to zmienić? Zwracać więcej uwagi na partnera, świadomie planować wspólny czas..
  • odczuwaniu zazdrości sprzyja zaniżone poczucie własnej wartości, które może na przykład objawiać się w ciągłym porównywaniu się do innych pod różnymi względami
  • brak akceptacji dla tego kim jesteś i jak żyjesz – wydaje ci się, że inni mają łatwiej, lepiej, pięknie – doskonalenie siebie i praca nad swoim rozwojem ma sens, ale ona też ma swoje granice
  • bądź przy sobie – usłysz i zobacz siebie – czego chcesz, czego potrzebujesz, co cię interesuje – zajmij się swoim życiem, sobą – miej czas dla siebie, na swoje pasje
  • doceniaj siebie, to, co masz, doceniaj związek, nawet za małe rzeczy – to buduje twoje poczucie dobrostanu psychicznego
  • nie oceniaj innych – staraj się przyjmować rzeczy takimi, jakie są, nie trać czasu na snucie scenariuszy na temat czyjegoś życia (np. ciekaw co musiała zrobić, żeby awansować), oceniaj  realistycznie swoje możliwości i powiększaj swoje zasoby np. intelektualne.
  • uwierz  w siebie (stawiaj adekwatne do możliwości wymagania, doceniaj to, co masz, rozwijaj pasje)
  • nie porównuj się (ma to wpływ na podsycanie zazdrości, obniżenie samooceny)

 

Czego zazdrościmy: pieniędzy, urody, związków, dzieci, wykształcenia, popularności, sukcesu, zasobów.

 

Po co nam zazdrość/geneza zazdrości

  • ewolucyjnie (charakter adaptacyjny, wg tej koncepcji zazdrość wiąże się z sukcesem reprodukcyjnym, zazdrościmy ludziom urody, pieniędzy, sukcesów ponieważ wydaje nam się, że zwiększa to ich szanse na znalezienie odpowiedniego partnera i przekazanie genów; posiadanie dóbr zapewnia większe bezpieczeństwo dla dzieci, zapewnienie im lepszych warunków),
  • analitycznie (zazdrość i zawiść już we wczesnym dzieciństwie, związana z idealizowaniem pożądanego obiektu, którego dziecko nie może mieć, znany przykład zazdrości wśród dziewczynek o to, że nie mają tych samych cech płciowych co chłopcy, wiąże się z poczuciem niesprawiedliwości i brakiem czegoś co wydaje się bardzo cenną zaletą),
  • wg koncepcji poznawczej – zazdrość wiążę się z silną potrzebą posiadania oraz brakiem tolerancji dla różnic (tolerowanie różnic może motywować do podobnych osiągnięć a nietolerowanie do zawiści);
  • zazdrość i zawiść związana jest też często i tłumaczona z silną potrzebą posiadania i niskim poczuciem własnej wartości (kłopoty z tożsamością, definiowanie siebie przez posiadanie).

 

Jak powstaje – ewolucyjny charakter zazdrości – deprywacja potrzeb

Uczucia są. Nie ma z tym dyskusji. Możemy nie mieć do nich dostępu ale to nie znaczy, że one nie decydują o naszym dobrostanie psychicznym.

Świadomość emocji. Akceptacja emocji, życia emocjonalnego. To pomaga nie walczyć z czymś, co i tak jest.

Zazdrość i zawiść mogą zatruć nam życie, relacje, świat, mieć wpływ na samoocenę i jakość życia.

 

Cel – Znalezienie w nich motywacji (do dążenia, akceptacji tego co niezmienione) i siłę do pracy nad sobą, swoim rozwojem (do dążenia, akceptacji).

 

Opracowała: Beata Poborska-Kobrzyńska

 

Posted on: 31 października 2016, by : beata

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *